Centrum Szyfrów Enigma świętuje 5 lat. W planie koncerty, wykłady i teatr

Centrum Szyfrów Enigma obchodzi swoje 5 urodziny, a z tej okazji przygotowano program, który ma przenieść zwiedzających w realia ubiegłego stulecia.

Jubileusz instytucji, która opowiada o kryptologii

Placówka otwarta 24 września 2021 roku przez blisko pięć lat popularyzuje w Poznaniu historię złamania szyfru Enigmy przez polskich kryptologów oraz znaczenie tego osiągnięcia dla współczesnego świata. Jak podkreślają przedstawiciele miasta, centrum łączy funkcję muzeum z miejscem doświadczania i odkrywania kryptologii, a jego oferta przyciąga zarówno pasjonatów, jak i osoby dopiero zaczynające poznawać ten temat.

Władze Poznania zwracają uwagę, że działalność instytucji opiera się na pracy ludzi z pasją. Wskazują też, że centrum stało się ważnym punktem na kulturalnej mapie miasta, a jubileusz jest dobrą okazją do podsumowania dotychczasowego rozwoju.

Centrum Szyfrów Enigma od blisko 5 lat przybliża Poznaniakom historię kryptologii. Zadanie to realizują ludzie z pasją

Magdalena Pietrusik-Adamska, zastępczyni prezydenta Poznania

Centrum to nie tylko muzeum, ale przede wszystkim miejsce, w którym można doświadczyć kryptologii, odkrywać to, co jeszcze nieodkryte. Są pasjonaci, którzy mogą spędzić w tym miejscu wiele godzin

Magdalena Pietrusik-Adamska, zastępczyni prezydenta Poznania

Dyrekcja Poznańskiego Centrum Dziedzictwa przypomina, że inauguracja nowej instytucji przypadła na trudny moment pandemii, ale mimo to projekt szybko się rozwinął. Obecnie placówka czeka na ćwierćmilionowego zwiedzającego, co pokazuje skalę zainteresowania ekspozycją.

Doskonale pamiętam ten trudny moment. Otwieraliśmy nową instytucję kultury w czasie pandemii. Ale wyszło wyśmienicie. Właśnie oczekujemy na ćwierćmilionowego zwiedzającego

dr Monika Herkt, dyrektor Poznańskiego Centrum Dziedzictwa

Program urodzin: muzyka, teatr i nowe materiały badawcze

Jubileusz nie ograniczy się do jednej uroczystości. Jesienią w Centrum Szyfrów Enigma odbędą się dwa koncerty - wystąpi zespół Głupi Komputer oraz Jakub Królikowski, który odwoła się do motywów historycznych związanych z Henrykiem Zygalskim i muzyką Poznania z okresu międzywojnia. To propozycja zarówno dla miłośników historii, jak i lokalnej kultury.

W październiku, we współpracy z Centrum Inicjatyw Międzykulturowych Horyzonty, część ekspozycji zamieni się w scenę teatralną. Zapowiedziany spektakl ma przenieść publiczność w czasy łamania szyfru Enigmy. Pod koniec roku planowane są z kolei spotkania i wykłady poświęcone najnowszym badaniom oraz nowo pozyskanym dokumentom i fotografiom, także z prywatnych zbiorów rodziny Henryka Zygalskiego.

• koncert zespołu Głupi Komputer,
• koncert Jakuba Królikowskiego z odniesieniami do Henryka Zygalskiego i międzywojennego Poznania,
• spektakl teatralny w przestrzeni ekspozycji CSE,
• prezentacja nowych badań, dokumentów i zdjęć,
• konferencja dla nauczycielek i nauczycieli poświęcona fantastyce w edukacji.

W programie znajdzie się również konferencja dla nauczycielek i nauczycieli, tym razem poświęcona roli fantastyki i aktualnym trendom w edukacji. To kolejny dowód, że centrum nie ogranicza się do klasycznej prezentacji muzealnej, lecz rozwija także ofertę edukacyjną.

Szpiedzy, Enigma i współpraca z ABW

Latem w centrum pojawi się specjalna propozycja przygotowana wspólnie z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W lipcu i sierpniu zwiedzający zobaczą czasową wystawę sprzętu szpiegowskiego, wezmą udział w cyklu wykładów oraz obejrzą kolejny egzemplarz maszyny Enigma udostępniony przez ABW.

Współpraca Centrum Szyfrów Enigma z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozpoczęła się w 2025 roku. Jej wcześniejszym efektem było udostępnienie oryginalnej maszyny Enigma ze zbiorów ABW oraz wspólne działania edukacyjne i naukowe. Teraz partnerzy ponownie łączą siły, pokazując zbiory, które na co dzień pozostają poza zasięgiem publiczności.

Nasze działania to służba cienia. Nie możemy chwalić się sukcesami. Nasi poprzednicy - bohaterowie, którzy pokonali Enigmę - także są dobrym przykładem takiej służby w cieniu

płk Adam Gwiazdowicz, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego

To ogromna przyjemność po raz kolejny współdziałać z Centrum Szyfrów Enigma. Cieszymy się, że możemy przekazać na ekspozycję wyjątkowe przedmioty z naszych zbiorów. To elementy pracy wywiadu i kontrwywiadu, które są na co dzień niedostępne

płk Adam Gwiazdowicz, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego

Nowa Enigma i wystawa „Lato ze szpiegami”

Od 15 lipca 2026 roku na wystawie stałej CSE można oglądać kolejny, siódmy już egzemplarz maszyny szyfrującej - Enigmę K (A27/Ch.11b) ze zbiorów ABW. Maszyna została wyprodukowana w 1927 roku i należy do najstarszych przedstawicieli tego modelu. W centrum pozostanie do końca 2027 roku.

Wraz z prezentacją nowej Enigmy otwarto również wystawę czasową „Lato ze szpiegami”. Ekspozycja przygotowana z ABW obejmuje 44 historyczne eksponaty, w tym sprzęt wywiadowczy, mikrofilmy, ukryte urządzenia i tajnopisy. Wystawę można oglądać do końca sierpnia 2026 roku przy punkcie odbioru audioprzewodników.

1. 29 lipca o godz. 17:00 – „Gigant w ziarnku piasku (niewidzialna informacja i mikrokropka)”
2. 12 sierpnia o godz. 17:00 – „Zasada ograniczonego zaufania (profilaktyka kontrwywiadowcza)”
3. 26 sierpnia o godz. 17:00 – „Ukryte w widoku publicznym (bezpieczeństwo dokumentów publicznych i tożsamości)”

Wstęp na wystawę czasową oraz wszystkie wykłady jest bezpłatny.

Dlaczego to ważne dla poznaniaków

Centrum Szyfrów Enigma odgrywa ważną rolę w lokalnej ofercie kulturalnej, bo łączy historię miasta z opowieścią o wydarzeniu o międzynarodowym znaczeniu. Dla mieszkańców to miejsce edukacji, spotkań i kontaktu z dziedzictwem, które nie zamyka się w gablotach, lecz jest rozwijane przez kolejne wydarzenia, publikacje i współpracę z ekspertami.

Jubileusz pokazuje też, że instytucja potrafi przyciągać zarówno rodziny, jak i turystów, a jednocześnie budować ofertę dla szkół i nauczycieli. Dzięki temu centrum pozostaje jednym z ważniejszych punktów na mapie kulturalnej Poznania i nadal rozwija swój program.

Najbliższe tygodnie i miesiące przyniosą więc kolejne wydarzenia, od wykładów po teatr i koncerty, a publiczność będzie mogła zobaczyć zarówno nową Enigmę, jak i wystawę „Lato ze szpiegami”.

Informacje przekazało Poznańskie Centrum Dziedzictwa oraz Urząd Miasta Poznania.