Spichlerz i kuźnia w Wirach odzyskają dawny blask. Centrum Inicjatyw Lokalnych powstanie do 2028 roku

Zabytkowe zabudowania pofolwarczne w Wirach wkrótce przejdą gruntowną metamorfozę. Gmina Komorniki podpisała umowę na modernizację spichlerza i kuźni, które zamienią się w nowoczesne Centrum Inicjatyw Lokalnych. Inwestycja o wartości ponad 10,8 mln zł ma zostać ukończona w marcu 2028 roku, a prace obejmą nie tylko renowację zabytków, ale też budowę nowego łącznika.

Historyczne mury z nową funkcją

Gmina Komorniki realizuje projekt „Remont zabudowań pofolwarcznych dla potrzeb Centrum Inicjatyw Lokalnych w Wirach”. Jak podkreślają urzędnicy, to ważny krok w kierunku stworzenia w historycznych zabudowaniach przestrzeni służącej kulturze, edukacji i lokalnej społeczności. Spichlerz i kuźnia, które przez lata popadały w zapomnienie, zyskają nowe życie.

W ramach prac zaplanowano modernizację i adaptację obu budynków wraz z budową łącznika. Po zakończeniu inwestycji obiekty zmienią sposób użytkowania i będą pełnić funkcje kulturalno-edukacyjne. Powstanie tu przestrzeń określana jako Dom Kultury / Centrum Inicjatyw Lokalnych.

To ważny krok w kierunku stworzenia w historycznych zabudowaniach nowoczesnej przestrzeni służącej kulturze, edukacji i lokalnej społeczności.

Urząd Gminy Komorniki

Co znajdzie się w odnowionych zabytkach?

Nowe centrum ma być miejscem tętniącym życiem. W odnowionych budynkach powstanie sala wystawiennicza oraz punkt biblioteczny z czytelnią. To jednak dopiero początek długiej listy atrakcji, które czekać będą na mieszkańców.

Zaplanowano również pracownie rękodzieła, plastyczną, językową, kulinarną, muzyczną i fotograficzną. Obiekt zostanie uzupełniony o pomieszczenia administracyjne i zaplecze oraz nowoczesne rozwiązania techniczne. Dzięki temu centrum będzie mogło służyć różnorodnym grupom odbiorców – od dzieci po seniorów.

• sala wystawiennicza i punkt biblioteczny z czytelnią,
• pracownie: rękodzieła, plastyczna, językowa, kulinarna, muzyczna i fotograficzna,
• pomieszczenia administracyjne i zaplecze techniczne.

Finanse i harmonogram inwestycji

Inwestycja zostanie zrealizowana w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Najkorzystniejszą ofertę złożyła firma Spochacz Sp. z o.o. Sp. komandytowa ze Środy Wielkopolskiej, z którą 11 sierpnia 2026 roku podpisano umowę o wartości 10 824 000 zł brutto. Zakończenie prac planowane jest na marzec 2028 roku.

Zadanie otrzyma dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021-2027, w ramach działania 7.3 „Kultura i turystyka”. Wartość dofinansowania wynosi 9 712 311,82 zł, natomiast całkowita wartość projektu, obejmująca m.in. nadzór, wyposażenie i promocję, to 12 140 389,78 zł.

Bogata historia majątku w Wirach

Zabudowania, które wkrótce zostaną odrestaurowane, mają za sobą długą i ciekawą historię. Jak czytamy w serwisie „Z dziejów gminy Komorniki”, majątek w Wirach od połowy XVIII wieku należał do rodziny Działyńskich, właścicieli Kórnika i Konarzewa. Dzięki powiązaniom rodzinnym przeszedł później w ręce Czartoryskich.

Pod koniec XIX wieku folwark obejmował 1252 ha – w tym 440 ha ziemi ornej, 16 ha łąk i 664 ha lasów. Od 1926 roku właścicielem majątku był Adam Czartoryski. To właśnie w tym okresie, według dokumentów gminy Komorniki, powstał również spichlerz.

Znaczenie dla lokalnej społeczności

Rewitalizacja zabytkowych budynków to nie tylko ochrona dziedzictwa, ale przede wszystkim inwestycja w przyszłość mieszkańców. Nowe Centrum Inicjatyw Lokalnych ma szansę stać się sercem kulturalnym Wira i całej gminy Komorniki. Dzięki różnorodnym pracowniom i sali wystawienniczej mieszkańcy zyskają miejsce do rozwijania pasji, integracji i edukacji.

To także odpowiedź na rosnące potrzeby społeczności, która w ostatnich latach dynamicznie się rozwija. Nowa przestrzeń pozwoli na organizację warsztatów, spotkań autorskich, wystaw i zajęć dla dzieci i dorosłych. Inwestycja wpisuje się w szerszy trend rewitalizacji zabytków na cele kulturalne, co pozytywnie wpływa na atrakcyjność całego regionu.

Co dalej?

W najbliższych miesiącach wykonawca ma przystąpić do prac projektowych, a następnie do realizacji robót budowlanych. Mieszkańcy mogą spodziewać się, że pierwsze efekty prac będą widoczne już wkrótce. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, nowe Centrum Inicjatyw Lokalnych w Wirach otworzy swoje podwoje wiosną 2028 roku.

Informacje przekazał Urząd Gminy Komorniki.