Grupa Wyszehradzka z nową dynamiką. Tusk w Bratysławie: zablokujemy droższą energię

Szczyt w Bratysławie i powrót do wspólnego stanowiska

W Bratysławie doszło do spotkania premierów państw Grupy Wyszehradzkiej, które potwierdziło, że format współpracy wraca do aktywnego działania. Gospodarzem szczytu był premier Słowacji Robert Fico, a w rozmowach uczestniczyli premier Polski Donald Tusk, premier Czech Andrej Babiš, premier Węgier Péter Magyar oraz premier Irlandii Micheál Martin. Obecność szefa irlandzkiego rządu nie była przypadkowa - Dublin sprawuje obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, co oznacza, że Irlandia współkształtuje agendę legislacyjną Wspólnoty w najbliższych miesiącach.

Polski premier podkreślił, że po okresie osłabienia współpracy w ramach V4 kraje regionu wracają do wspólnego definiowania interesów. Według niego solidarne działanie przekłada się bezpośrednio na skuteczność w Brukseli, a także na pozycję całej Unii na arenie międzynarodowej. Szczyt miał więc wymiar nie tylko deklaratywny, ale i operacyjny - chodziło o wypracowanie wspólnych stanowisk przed kluczowymi negocjacjami budżetowymi.

"Odbudowujemy prestiż i skuteczność Grupy Wyszehradzkiej, z dobrym skutkiem dla naszych państw i Unii Europejskiej. W czasach, kiedy działaliśmy solidarnie, osiągaliśmy nasze cele i wzmacnialiśmy Unię jako całość"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zwrócił uwagę, że region Europy Środkowej stał się częścią Unii właśnie dzięki umiejętności precyzowania własnych interesów i konsekwentnego ich artykułowania. Jego zdaniem ta lekcja pozostaje aktualna również dziś, gdy Europa mierzy się z presją migracyjną, wysokimi kosztami energii i wyzwaniami dla przemysłu.

Budżet UE a wysiłek państw granicznych

Jednym z najważniejszych tematów szczytu był przyszły budżet Unii Europejskiej. Donald Tusk zaakcentował, że dokument musi uwzględniać szczególny wysiłek państw odpowiedzialnych za ochronę zewnętrznej granicy Wspólnoty, w tym przede wszystkim Polski. Polska ponosi obecnie koszty rzędu setek milionów złotych rocznie na utrzymanie szczelności wschodniej granicy, co zdaniem premiera powinno znaleźć odzwierciedlenie w unijnym finansowaniu.

Szef polskiego rządu przypomniał, że skuteczność działań na granicy przyniosła wymierne efekty - liczba nielegalnych przekroczeń spadła z blisko 20 tys. miesięcznie niemal do zera. To argument, który Polska chce wykorzystać w negocjacjach nad nową perspektywą finansową, wskazując, że ochrona granicy zewnętrznej jest de facto usługą świadczoną na rzecz całej Unii.

"Dzisiaj już nikt nie mówi o nielegalnej migracji na wschodniej granicy. Wiecie dlaczego? Ponieważ z blisko 20 tys. nielegalnych przejść miesięcznie ograniczyliśmy je prawie do zera"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier Irlandii Micheál Martin zaznaczył, że najbliższe miesiące będą dla Unii okresem trudnym, a jednym z priorytetów pozostaje jak najszybsze uzgodnienie budżetu. Jego zdaniem Europa potrzebuje dokumentu nastawionego na przyszłość, który pozwoli rozwiązywać bieżące wyzwania i zapewni powodzenie realizowanej polityki.

"Europa potrzebuje budżetu, który patrzy w przód – żebyśmy mogli rozwiązywać wyzwania, które stoją przed nami i żeby ta polityka zakończyła się sukcesem"

Micheál Martin, Premier Irlandii

Premier Słowacji Robert Fico zapowiedział z kolei, że państwa V4 będą w ramach prac nad budżetem zabiegać o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania polityki spójności oraz wspólnej polityki rolnej. To obszary kluczowe dla regionu, który w dużej mierze opiera rozwój infrastruktury i rolnictwa na funduszach unijnych.

"Grupa Wyszehradzka znowu żyje i znowu jest zdolna do wyrażania wspólnego stanowiska"

Robert Fico, Premier Słowacji

Ceny energii jako warunek konkurencyjności Europy

Drugim filarem rozmów była polityka energetyczna. Dla Grupy Wyszehradzkiej priorytetem pozostaje obniżenie cen energii w regionie. Donald Tusk zapowiedział, że państwa V4 zablokują każde rozwiązanie, które mogłoby doprowadzić do wzrostu kosztów energii. Jak argumentował, jest to kwestia kluczowa dla ochrony europejskiego przemysłu i jego konkurencyjności na tle Chin i Stanów Zjednoczonych.

"Zablokujemy wszystko, co sprowadzi na nas ryzyko droższej energii. To kwestia być albo nie być całej Unii Europejskiej"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier podkreślił, że ochrona klimatu pozostaje ważnym celem, ale równie istotna jest ochrona unijnego przemysłu i granic. Tylko takie podejście - łączące ambicje środowiskowe z realiami gospodarczymi - pozwoli zachować konkurencyjność gospodarki UE. W przeciwnym razie, jak ostrzegał, marzenia o rywalizacji z największymi gospodarkami świata pozostaną jedynie teorią.

"Między bajki możemy włożyć marzenia o konkurowaniu z Chinami czy Stanami Zjednoczonymi, jeśli ceny energii będą u nas wyglądały tak, jak w tej chwili"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Donald Tusk wyraził nadzieję, że rozwiązania wypracowane w Polsce i całym regionie staną się wzorcem dla innych państw europejskich. Dotyczy to zarówno polityki migracyjnej, jak i wielu innych obszarów, w których doświadczenia V4 mogą być punktem odniesienia dla całej Wspólnoty.

Bezpieczeństwo i migracja oczami partnerów z V4

Premier Czech Andrej Babiš ocenił w kontekście walki z nielegalną migracją, że region V4 jest najbardziej perspektywiczny ze wszystkich regionów Europy, a bezpieczeństwo odgrywa w nim kluczową rolę. Jego zdaniem państwa Grupy konsekwentnie stoją na stanowisku, że decyzje o tym, kto mieszka i pracuje w danym kraju, należą do suwerennych rządów.

"Każde nasze państwo samo decyduje o tym, kto u nas będzie żyć i kto u nas będzie pracować"

Andrej Babiš, Premier Czech

Premier Węgier Péter Magyar podkreślił z kolei, że siłą Grupy Wyszehradzkiej jest koncentrowanie się na tym, co łączy jej państwa, oraz na obszarach, w których mogą one wspólnie reprezentować swoje interesy. Jego zdaniem wzmocniona V4 będzie ponownie skutecznie działać, a korzyści z tej współpracy odczuje również cała Europa.

"Jestem przekonany, że wzmocniona V4 będzie ponownie skutecznie działać, a korzyści z tej współpracy odczuje również cała Europa"

Péter Magyar, Premier Węgier

Donald Tusk dodał, że w trudnych czasach konsultacje w grupach o ambitnych celach, zdefiniowanych interesach i intencji budowania europejskiej jedności są szczególnie cenne. Spotkanie w Bratysławie potwierdziło, że Grupa Wyszehradzka chce wspólnie zabiegać o swoje interesy w kwestiach kluczowych dla regionu i całej Unii Europejskiej.

Co to oznacza dla Poznania i Wielkopolski

Ustalenia ze szczytu w Bratysławie mają bezpośrednie przełożenie na interesy Wielkopolski, jednego z najsilniejszych gospodarczo regionów kraju. Poznań i okolice są domem dla licznych zakładów przemysłowych - od branży motoryzacyjnej, przez metalową, po spożywczą - dla których koszty energii stanowią jedną z najważniejszych pozycji w budżetach operacyjnych. Deklaracja blokowania rozwiązań podnoszących ceny energii oznacza dla lokalnych firm większą przewidywalność i potencjalnie niższe rachunki za prąd w perspektywie kolejnych lat.

Dla Wielkopolski istotne jest także stanowisko dotyczące polityki spójności. Region korzysta z funduszy unijnych m.in. na rozbudowę dróg, modernizację linii kolejowych, termomodernizację szkół i szpitali oraz wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw. Utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania tej polityki - o co zabiegają państwa V4 - przekłada się na konkretne inwestycje w Poznaniu i powiatach ościennych, w tym na poprawę jakości infrastruktury drogowej i kolejowej, z której codziennie korzystają tysiące mieszkańców dojeżdżających do pracy.

Nie bez znaczenia pozostaje również kwestia bezpieczeństwa granic. Choć Wielkopolska leży daleko od wschodniej granicy, to stabilność sytuacji na wschodzie kraju wpływa na ogólną atmosferę inwestycyjną i poczucie bezpieczeństwa przedsiębiorców. Dla poznańskich firm eksportujących na rynki wschodnie oraz dla mieszkańców podróżujących służbowo utrzymanie kontroli nad migracją i granicą ma wymiar praktyczny, nie tylko symboliczny.

• Spotkanie premierów V4 odbyło się w Bratysławie z inicjatywy premiera Słowacji Roberta Fico
• W szczycie uczestniczyli premierzy Polski, Czech, Słowacji, Węgier oraz premier Irlandii, która sprawuje prezydencję w Radzie UE
• Polska wydaje setki milionów złotych rocznie na ochronę wschodniej granicy
• Liczba nielegalnych przekroczeń granicy spadła z blisko 20 tys. miesięcznie niemal do zera
• V4 zapowiada blokowanie rozwiązań podnoszących ceny energii w regionie
• Państwa Grupy zabiegają o utrzymanie finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej w budżecie UE