Franciszek Bażyński

duchowny katolicki, działacz społeczny i oświatowy, wydawca
01.03.1801 12.03.1876 Poznań

Biografia

Franciszek Bażyński, ur. 1 marca 1801 w Poznaniu, był synem bednarza Jana Nepomucena i Marianny z Burzyńskich. Dzięki staraniom ks. Piotra Mantheja trafił do szkoły przy seminarium duchownym, a następnie ukończył Gimnazjum św. Marii Magdaleny. W wieku 20 lat wstąpił do seminarium duchownego w Poznaniu, następnie studiował teologię we Wrocławiu, gdzie w roku 1824 otrzymał święcenia kapłańskie. W tym samym roku wrócił do Poznania, gdzie w październiku 1824 r. objął wikariat przy poznańskim kościele św. Wojciecha. W roku 1826 został proboszczem parafii w Ceradzu Kościelnym.

Po 1831 roku nawiązał kontakty z emisariuszem Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, za co w dniu 26 stycznia 1836 r. został uwięziony w Hausvoigtei w Berlinie za rzekome przynależenie do tajnej organizacji. Po 2–letnim procesie wyrokiem sądu skazany na 15 lat twierdzy w Magdeburg. Zwolniony na mocy amnestii w 1840, a w 1841 został proboszczem w Niepruszewie, a od roku 1845 w Lwówku. W 1848 został posłem na sejm i był nim również w latach 1850–1852.

W roku 1849 powołany na proboszcza parafii św. Wojciecha w Poznaniu, a w 1850 został mianowany radcą konsystorskim. Jesienią 1863 roku założył w Poznaniu Wydawnictwo Dobrych i Tanich Książek dla ludu, lecz w 1873 roku władze pruskie nakazały likwidację tej oficyny, a Bażyński został skazany na 2 tygodnie więzienia. Własnym sumptem zaopatrywał biblioteki ludowe, a w 1874 roku wraz z Franciszkiem Chłapowskim założył w Bytomiu bibliotekę Czytelnia Bytomska.

Zmarł w 1876 roku w Poznaniu. Trumna z jego prochami spoczęła w krypcie Zasłużonych w podziemiach kościoła św. Wojciecha w Poznaniu.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył Wydawnictwo Dobrych i Tanich Książek dla ludu w Poznaniu (1863).
Własnym sumptem zaopatrywał biblioteki ludowe.
W 1874 roku wraz z Franciszkiem Chłapowskim założył w Bytomiu bibliotekę Czytelnia Bytomska.
Był posłem na Sejm w latach 1848 oraz 1850–1852.
Pełnił funkcję proboszcza parafii św. Wojciecha w Poznaniu i radcę konsystorskim (1850).

Ciekawostki

Został więziony w Berlinie w 1836 i skazany na 15 lat, ostatecznie zwolniony w 1840.
Działał na polu oświaty i krzewienia kultury ludowej, niejednokrotnie prowadząc działania samodzielnie finansowe.
Jego zasługi upamiętniono w Wielkopolskim Słowniku Biograficznym.

Udostępnij