Janusz Bersz

Janusz Bersz urodził się 12 maja 1925 roku w Poznaniu w mieszczańskiej rodzinie przedsiębiorcy i bankowca Włodzimierza Bersza (nazwisko Bersch zostało spolszczone w 1922 r.) i Wiktorii z d. Słomińskiej. Ojciec pochodził z ewangelickiej rodziny łódzkich Niemców, który wybrał polską tożsamość narodową i brał udział w walkach o niepodległość Polski, m.in. w wojnie 1920 r. Mama wywodziła się z katolickiej rodziny wielkopolskiej. Miał starszego o dwa lata brata Bogdana.

Podczas II wojny światowej po odmowie współpracy z okupantem zostały wysiedlone z Poznania do Częstochowy. W Bystrzanowicach w powiecie częstochowskim, w dworze Stanisława i Konstancji Grabkowskich, zaangażował się w działalność AK i został łącznikiem podziemia, dostarczając leki i opatrunki dla zgrupowania AK stacjonującego w lasach wokół Złotego Potoku pod dowództwem Jerzego Kurpińskiego „Ponurego”. Aresztowany prawdopodobnie jesienią 1944 roku, był więziony na Zamku Lubelskim, a następnie skierowany na roboty przymusowe w Tyrolu. Po wyzwoleniu przebywał w Paryżu, gdzie w 1945 roku rozpoczął studia w École nationale supérieure des beaux-arts. We Francji poznał Wandę Czernichowską, łączniczkę powstania warszawskiego, więźniarkę obozu koncentracyjnego w Oberlangen.

W 1946 r. wrócił z żoną do Polski. Od roku 1947 studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu w pracowni malarza prof. Eustachego Wasilkowskiego. Jednocześnie w latach 1948–50 był studentem biologii i medycyny na Uniwersytecie Poznańskim. Całe życie związany z Poznaniem, mieszkał i pracował w kamienicy na Łazarzu przy ul. Matejki 47. Uprawiał malarstwo olejne, akwarelstykę, rysunek i ceramikę. W latach 50. zainteresował się projektowaniem przemysłowym. W latach 1960–1972 zrealizował kilkanaście projektów scenografii i kostiumów, a także opracowywał graficznie programy teatralne dla scen Poznania, Gorzowa Wielkopolskiego i Gniezna. Członek Związku Polskich Artystów Plastyków. W latach 1953–1983 brał udział w kilkudziesięciu wystawach zbiorowych i indywidualnych w kraju i za granicą. W 1976 r. otrzymał brązowy medal w dziedzinie malarstwa na Salon International Paris-Sud we Francji. Jego prace znajdują się m.in. w Muzeum Narodowym w Poznaniu, Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum w Koszalinie, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy i w Centre Georges Pompidou w Paryżu oraz w kolekcjach prywatnych w Polsce i za granicą.

Od 1972 roku w drugim małżeństwie z Anną Bersz z d. Błaszczyk. Zmarł w wieku 60 lat. Pochowany na cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu, z rodzicami Włodzimierzem i Wiktorią. Z Wandą Bersz z d. Czernichowską miał troje dzieci: Wojciecha (ur. 1946), Andrzeja (ur. 1948, zm. 2016) i Katarzynę (ur. 1950). Wszyscy troje zostali artystami plastykami. Z drugą żoną Anną nie miał dzieci.

W latach 1950–60 zainteresował się projektowaniem przemysłowym, a w 1960–1972 zrealizował projekty scenografii i kostiumów. W drugiej połowie lat 50. zainteresował się ceramiką i w 1962 roku w Międzynarodowej Wystawie Ceramiki w Pradze zetknął się z pracami twórców z Argentyny, Francji i Włoch. W 1965 zaprezentował prace na Exposition de Noël w Lozannie i na wystawie w Kolonii podczas Wystawy Sztuki Polskiej. W latach 60. jego twórczość przyjmowała liryczny abstrakt; w latach 70. odszedł od abstrakcji, zwracając się ku realizmowi nadrealizmu i mitologii. W drugiej połowie lat 70. powrócił do malarstwa przedstawiającego. Pod koniec życia stworzył serię figuratywnych pasteli inspirowanych motywami sakralnymi.

W latach 1960–70 powstała ceramika jako druga najważniejsza dyscyplina artystyczna rodziny Berszów. Dzięki temu powstała marka Ceramika Berszów; prace były sygnowane rysunkiem psa-pudla lub podpisami J.W. Bersz, Janusz Bersz, Janusz i Wanda Bersz, J.A. Bersz i innymi. Ceramika Berszów była prezentowana w licznych obiektach publicznych Poznania, takich jak kafle i ceramiczne okładziny w kawiarniach i urzędach. W 1963 powstała ceramiczna okładzina w kawiarni Merkury w Poznaniu, a w 1973 tablica dekoracyjna w Przedszkolu nr 9 na os. Jagiellońskim. W 1962 roku Bersz wziął udział w Międzynarodowej Wystawie Ceramiki w Pradze.