Tusk: kryptowaluty, paliwa i weta tworzą "ponurą całość". Rząd przyjmuje ustawy o Orlenie i przejazdach

"Ponura całość" - premier o splocie afer wokół Orlenu

Podczas posiedzenia Rady Ministrów premier Donald Tusk odniósł się do publikacji dziennika "Financial Times", która opisała jedną z afer związanych z Danielem Obajtkiem i spółką Orlen. Według ujawnionych informacji ówczesny prezes miał narazić koncern na stratę 1,6 mld zł. Szef rządu nie krył, że skala problemu jest ogromna, i mówił o splocie, który określił jako "bardzo ponurą całość".

Premier podkreślił, że sprawa nie dotyczy wyłącznie jednej nieudanej transakcji, ale szerszego mechanizmu, w którym łączą się wątki kryptowalut, nieprawidłowości na rynku paliw oraz politycznych blokad. Wskazał przy tym na konsekwentne weta lub blokady ze strony prezydenta, które - jego zdaniem - utrudniają rozliczenie i naprawę sytuacji. Zapowiedział pełne rozliczenie nieprawidłowości związanych z działalnością Orlenu za czasów poprzedniej władzy.

"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szef rządu zaapelował również do prezydenta Karola Nawrockiego o to, by nie blokował ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Jak zaznaczył, rząd przyjął ten projekt już po raz drugi, a jego realizacja ma kluczowe znaczenie dla finansowania działań osłonowych dla kierowców.

Afera Orlen Trading Switzerland - 230 mln dolarów, które zniknęły

Sprawa opisana przez "Financial Times" dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Do transakcji doszło w czasie, gdy prezesem Orlenu był Daniel Obajtek. Spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy ropy, które ostatecznie w dużej mierze nie zostały zrealizowane.

Premier zwrócił uwagę na nietypowy mechanizm całej operacji. Jak wskazał, w realizację "brudnego interesu" zaangażowane były kryptowaluty, a pieniądze trafiały do "dziwnych pośredników" bez gwarancji uzyskania paliwa. Według niego właśnie to połączenie nowoczesnych narzędzi finansowych z niejasnymi strukturami biznesowymi sprawia, że sprawa ma charakter wyjątkowy i wymaga szczególnie wnikliwego wyjaśnienia.

"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości - między innymi w Dubaju. Premier zapowiedział, że informacje o postępach w śledztwie będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej, bo - jak podkreślił - Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie.

Ustawa o nadzwyczajnych zyskach paliwowych - drugie podejście

Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Ma to umożliwić finansowanie działań osłonowych dla kierowców i ograniczenie skutków wzrostu cen paliw. Pierwszy projekt został zablokowany przez prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego.

Premier zapewnił, że jeśli prezydent podpisze ponownie złożoną ustawę, rząd natychmiast zrealizuje kolejny etap programu CPN. Środki pozyskane z podatku mają pozwolić po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej - co zdaniem rządu pokazuje, że sektor stać na solidarny wkład w osłonę konsumentów.

"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier nawiązał także do nerwowych reakcji otoczenia prezydenta i polityków opozycji, oceniając, że mogą one wynikać z obawy przed ujawnieniem sieci powiązań w aferze określanej mianem Zondakrypto oraz w sprawie paliwowej. Jego zdaniem sieć brudnych interesów mogła przerosnąć tych, którzy próbują dziś blokować wyjaśnienie sprawy.

Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych - nowe sankcje

Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.

Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych.

"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier podkreślił, że projekt został przyjęty zgodnie z wcześniejszą obietnicą podczas dzisiejszego posiedzenia Rady Ministrów. Zaapelował do parlamentarzystów o szybkie procedowanie, wskazując, że bezpieczeństwo na przejazdach nie powinno być przedmiotem politycznych sporów.

Co to oznacza dla mieszkańców Poznania i Wielkopolski

Dla kierowców z Poznania i całej Wielkopolski kluczowe znaczenie mają dwa wątki. Po pierwsze - obniżka VAT i akcyzy na paliwa, finansowana z podatku od nadzwyczajnych zysków, przełoży się bezpośrednio na ceny na stacjach w regionie. W aglomeracji poznańskiej, gdzie codziennie tysiące osób dojeżdża do pracy samochodem, nawet kilkudziesięciogroszowa różnica na litrze oznacza wymierne oszczędności w domowym budżecie.

Po drugie - zaostrzenie kar za wjazd na przejazdy kolejowe dotyczy także Wielkopolski, gdzie sieć linii kolejowych jest gęsta, a przejazdów strzeżonych i niestrzeżonych nie brakuje. Automatyczna utrata prawa jazdy na trzy miesiące to dotkliwa konsekwencja, która może zmienić zachowania kierowców, zwłaszcza zawodowych, obsługujących trasy wokół Poznania i do terminali przeładunkowych.

Sprawa Orlenu również ma lokalny wymiar - w Poznaniu i regionie działa wiele firm paliwowych, stacji i przewoźników zależnych od cen hurtowych. Ujawnienie skali nieprawidłowości w spółce Skarbu Państwa rodzi pytania o to, czy podobne mechanizmy nie występowały także w lokalnych strukturach sprzedaży paliw. Mieszkańcy mają prawo wiedzieć, czy ich pieniądze - wydawane na stacjach w Poznaniu - nie finansowały niejasnych transakcji.

Najważniejsze fakty w skrócie

• Strata Orlenu w jednej transakcji: 1,6 mld zł
• Zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
• Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł (rok wcześniej niespełna 6 mld zł)
• Projekt ustawy o nadzwyczajnych zyskach paliwowych przyjęty przez rząd po raz drugi
• Nowe sankcje: automatyczna utrata prawa jazdy na trzy miesiące za wjazd na przejazd przy czerwonym świetle
• Katastrofa w Sokolnikach Suchych na Mazowszu - jedna ofiara śmiertelna, wiele osób rannych
• Nadzór nad śledztwami dotyczącymi Orlenu sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek